Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2011

Στρατηγική και τακτική








Στρατηγική και τακτική, δύο σημαντικές έννοιες στο σκάκι που μοιάζουν πολύ στα μάτια ενός αρχάριου αλλά είναι τόσο διαφορετικές. Θα προσπαθήσω να σας τις εξηγήσω με τον δικό μου τρόπο.

Ας δούμε τι γίνετε όταν μαθαίνει μια παρέα να παίζει σκάκι για πρώτη φορά.
Όλοι οι φίλοι μαθαίνουν τις κινήσεις. Μετά αρχίζουν τα πρώτα σχέδια που βασίζονται κυρίος σε παγίδες. Θα είναι του τύπου «του κόβω αυτό - μου το κόβει - του κόβω το άλλο» και βγαίνω κερδισμένος κομμάτι. Αυτό το «του κόβω - μου κόβει - του κόβω» είναι ένας συνδυασμός ή αλλιώς ένα τακτικό χτύπημα.

Όσο περνάει ο καιρός, οι φίλοι που παίζουν καθημερινά σκάκι, θα αρχίζουν να μετράνε πολλές κινήσεις και οι συνδυασμοί τους θα αποκτήσουν μεγάλο βάθος. Σύντομα θα μάθουν να αναγνωρίζουν εύκολα τις παγίδες και τα τακτικά χτυπήματα (ή αλλιώς συνδυασμούς), και δύσκολα θα μπορεί κάποιος να κερδίσει τον άλλο. Οι ισοπαλίες θα είναι συχνές.

Αφού κανένας φίλος δεν θα μπορεί εύκολα να κερδίσει υλικό, άρα και την παρτίδα, θα γεννηθεί η ανάγκη για κάτι διαφορετικό. Εδώ έρχεται η στρατηγική να δώσει τη λύση.

Η στρατηγική είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Για παράδειγμα ενώ υπάρχει υλική ισορροπία πάνω στην σκακιέρα, οι παίχτες πολεμάνε για να ελέγξουν ένα στρατηγικό στοιχείο π.χ. μια σημαντική ανοιχτή στήλη, διαγώνιο ή τετράγωνο, να ασφαλίσουν τον Βασιλιά τους με ροκέ ενώ ο αντίπαλος έχασε το δικαίωμα για ροκέ κτλ.

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβετε αυτή τη σημαντική διαφορά ιδιαιτέρα οι αρχάριοι. Το στρατηγικό παιχνίδι στριμώχνει σιγά και σταθερά τον αντίπαλο και κάποια στιγμή θα δημιουργηθεί ένας νικηφόρος συνδυασμός. Στο στρατηγικό παιχνίδι δεν πολεμάς να κερδίσεις την διαφορά (δεν θα πούμε όχι αν προκύψει) αλλά ένα συμαντικό στρατιγηκό σημείο πάνω στην σκακιέρα 

Παράδειγμα μια ανοιχτή στήλη είναι ένα από τα πολλά στρατηγικά στοιχεία. Θα συγκεντρώσουμε όλες τις δυνάμεις μας πάνω σε αυτήν την στήλη για να την ελέγξουμε. Μετά, μέσο αυτής της στήλης θα περάσουμε τους πύργους μας μέσα στον αντίπαλο στρατόπαιδο και πίσω από τα αντίπαλα πιόνια χωρίς να μπορεί ο αντίπαλος να μας σταματήσει. Τότε είναι πολύ πιθανό να βρεθεί κάποιος νικηφόρος συνδυασμός χωρίς ο αντίπαλος να αμυνθεί ικανοποιητικά.
Ενώ είναι τελείως διαφορετικά πράγματα, αλλά το ένα συμπληρώνει το άλλο και το ένα γεννιέται από το άλλο!

Με το παράδειγμα των φίλων που παίζουν σκάκι, σας περιέγραψα χοντρικά την ιστορία του σκακιού. Το 1500 μπήκαν οι σύγχρονοι κανόνες σκακιού, η πρώτη περίοδος ονομάστηκε «ρομαντική περίοδος». Στην ρομαντική περίοδο παίζανε με το στυλ ενός σημερινού αρχάριου. Προσπαθούσανε να βρούνε συνδυασμούς. Το επίπεδο βέβαια ήταν πολύ μεγάλο και ανεπτυγμένο σε τέτοιο βαθμό, που ακόμα και σήμερα βλέπουμε παρτίδες παιγμένες πολλά χρόνια πριν και τις θαυμάζουμε.

Δεν υπάρχουν σχόλια: